ควรตรวจครั้งแรกเมื่อไร
เมื่ออายุ 21–25 ปีหรือภายใน 3 ปีหลังเริ่มมีเพศสัมพันธ์ แล้วแต่อะไรมาก่อน และทันทีเมื่อมีอาการ เช่น ตกขาวผิดปกติ เลือดออกผิดปกติ ปวดท้องน้อย หรือเจ็บเวลามีเพศสัมพันธ์ ไม่จำเป็นต้องรอให้มีอาการ
เตรียมตัวก่อนมา
- นัดช่วงที่ไม่มีประจำเดือน ดีที่สุดคือ 1–2 สัปดาห์หลังหมด
- งดเพศสัมพันธ์ สวนล้าง ยาเหน็บ และครีมในช่องคลอด 48 ชั่วโมงก่อน
- ไม่ต้องโกนขนหรือเตรียมเป็นพิเศษ
- ใส่กระโปรงหรือกางเกงถอดง่าย
- จดวันแรกของประจำเดือนครั้งล่าสุด ยาที่กิน และคำถามที่อยากถาม
- ปัสสาวะก่อนตรวจ กระเพาะว่างช่วยให้ตรวจสบายขึ้น
ในห้องตรวจ ทีละขั้น
ขั้นแรกคุยกับหมอ 10–15 นาที ประวัติประจำเดือน การคุมกำเนิด อาการ และความกังวล ขั้นสอง เปลี่ยนเป็นผ้าคลุมในมุมที่มีม่านกั้น ขั้นสาม นอนบนเตียงตรวจ วางขาบนที่พัก มีผ้าคลุมตลอด ผู้ช่วยหญิงอยู่ในห้อง ขั้นสี่ หมอดูภายนอกก่อน แล้วใส่เครื่องมือขนาดเล็กที่อุ่นแล้วเพื่อเห็นปากมดลูกและเก็บตัวอย่างด้วยแปรงนุ่ม ใช้เวลาไม่ถึง 1 นาที รู้สึกตึงหรือกดเล็กน้อย ขั้นห้า หมอใช้มือตรวจมดลูกและรังไข่ผ่านหน้าท้อง 1–2 นาที ขั้นสุดท้าย แต่งตัวแล้วคุยผลเบื้องต้นและขั้นต่อไป
ตรวจอะไรได้บ้างในครั้งเดียว
- คัดกรองมะเร็งปากมดลูก (Pap smear และ/หรือ HPV)
- ตรวจตกขาวและการติดเชื้อ
- ตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ถ้าต้องการ (เป็นความลับ)
- อัลตราซาวด์มดลูกและรังไข่เมื่อมีข้อบ่งชี้
- ปรึกษาคุมกำเนิด ประจำเดือนผิดปกติ หรือเรื่องอื่นที่กังวล
สิทธิ์ของคุณระหว่างตรวจ
ขอให้หยุดได้ทุกเมื่อ ขอให้อธิบายก่อนทุกขั้น ขอเครื่องมือขนาดเล็กกว่า ขอให้มีผู้ช่วยหญิงหรือคนที่คุณพามาอยู่ด้วย ปฏิเสธการตรวจส่วนใดส่วนหนึ่งได้ และถามได้ทุกคำถามโดยไม่ถูกตัดสิน ถ้าเคยมีประสบการณ์ไม่ดีหรือมีความกลัวเฉพาะ บอกหมอตั้งแต่ต้น
หลังตรวจ
อาจมีเลือดซึมเล็กน้อยจากการเก็บตัวอย่าง 1 วัน ใช้ชีวิตปกติได้ทันที ผล Pap และ HPV ทราบใน 5–7 วัน หมอแจ้งทางช่องทางที่คุณเลือก และอธิบายด้วยตัวเองถ้าผลต้องติดตาม